Παγγαίο Όρος
Υπότιτλος Σειράς: 6.500 χρόνια προϊστορία – ιστορία
Αριθμός Επεισοδίων: 6
Διάρκεια επεισοδίου: 45 – 50 λεπτά
Είδος: Σειρά Ιστορικών Ντοκιμαντέρ
Πρόκειται για μια διαφορετική οπτική και σκηνοθετική προσέγγιση του θέματος. Ως κύριος παρουσιαστής θα είναι ο Κώστας Σεραφειμίδης ( παρουσιαστής στο “Ατσάλινη Ιστορία”). Η ιστορία θα αναδειχθεί μέσα από περιπάτους, ορειβασία και καταβάσεις σε σπηλιές και αρχαία ορυχεία. Μια διαδρομή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον του όρους. Με πλούσιες εικόνες από την φύση αλλά και “ζωντανή” μεταφορά της ιστορίας από το σημείο ενδιαφέροντος.
Φύση – Περιβάλλον – Αειφορία
Το Παγγαίο Όρος στην Βόρεια Ελλάδα δεν αποτελεί μόνο ένα γεωγραφικό σημείο αναφοράς. Η φύση του, η βιοποικιλότητα, το περιβάλλον, οι μοναδικές του ομορφιές και ο φυσικό του πλούτος συμπληρώνουν την μεγάλη και μακρόχρονη ιστορία του.
Το αρχαίο Παγγαίο όρος είναι ένας ορεινός όγκος που χαρακτηρίζεται από μεγάλης αισθητικής αξίας και φυτοποικιλότητας τοπία. Μάλιστα, μετά το 2019 μέρος του βουνού έχει αναγνωριστεί ως προστατευόμενη περιοχή Natura.
Σε συνεργασία με τον Ορειβατικό Σύλλογο Καβάλας, μαζί με την ομάδα ιστορικών ανακαλύπτουμε τις ιστορικές διαδρομές του όρους ανακαλύπτοντας την φύση του.
Τα δώρα της φύσης:
Το αγαπημένο βουνό του Διόνυσου, που εκτός από τους δρόμους του κρασιού, συνδέεται και με τα θεραπευτικά ελιξίρια. Κατά την αρχαιότητα, θεωρείται πως υπήρχε στις κορυφές του φημισμένο ιερό και μαντείο του θεού.
Η Δέσποινα Ζαμπίογλου γνωρίζει και αξιοποιεί τα φυτά του αγαπημένου της Παγγαίου συνδυάζοντας την παράδοση με τη σύγχρονη τεχνογνωσία. Ως Μηχανικός Βιομηχανικών Εφαρμογών, δημιούργησε τo «Paggea Professional Laboratory», ένα πιστοποιημένο αποστακτήριο και εργαστήριο παραγωγής.
Τα σημάδια του χρόνου το καθιστούν το ποιο μυστηριακό και ιστορικό όρος της Ελλάδας, αφού πάνω σ΄αυτό και γύρω απ΄αυτό βρέθηκαν ιστορικά τεκμήρια που μαρτυρούν την ύπαρξη ανθρώπων και των δραστηριοτήτων τους πριν από 6.500 χρόνια πριν.
6500 πΧ Η αρχαιότερη Νεολιθική Περίοδος έως 4800 πΧ Η Νεότερη Νεολιθική ΙΙ (Χαλκολιθική) περίοδος
Τα Πρώτα βεβαιωμένα χωριά γεωργών-κτηνοτρόφων στην Ελλάδα
Η Πρώτη ανθρώπινη εγκατάσταση στο Ντικιλί Τας
Μέγιστη επέκταση του οικισμού
Ανασκαφές από την Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή αποκαλύπτουν μεγάλες ποσότητες από απανθρακωμένες ρώγες πατημένων σταφυλιών (Vitis vinifera), ένδειξη ότι φρέσκα σταφύλια είχαν πατηθεί για την εξαγωγή χυμού. Αρκετά αγγεία, ολόκληρα ή σε κομμάτια που έχουν βρεθεί κοντά τους περιείχαν αρχικά τα ίδια τα στέμφυλα ή τον χυμό των σταφυλιών. Αυτό το εντυπωσιακό και ασυνήθιστο εύρημα είναι ενδεχομένως η πιο παλιά μέχρι στιγμής ένδειξη οινοποίησης στην Ευρώπη.
Αλλά και άλλα σημαντικά ευρήματα για την προϊστορική περίοδο.
Πρώτα ανασκαμμένα στρώματα στο Ντικιλί Τας: σπίτια, κατασκευές, αντικείμενα Επεξήγηση της τεχνικής κατασκευής των νεολιθικών σπιτιών σε μαθητές που επισκέπτονται τον αρχαιολογικό χώρο Πειραματική κατασκευή φούρνου: απλώνονται οι πρώτες στρώσεις πηλού χτισίματος πάνω στην λίθινη θεμελίωση. Πειραματικός φούρνος σε χρήση Πειραματική κατασκευή ενός αποθηκευτικού δοχείου (σιρού)
Οι «φωνές» των βράχων.
Οι βραχογραφίες του Παγγαίου μαρτυρούν την πλούσια προϊστορία και το μυστήριο που φέρει το όρος.
Μυστικές προσευχές σε γνωστούς και άγνωστους θεούς, κινήσεις ουράνιων σωμάτων και τοτεμικές απεικονίσεις, είναι «γραμμένες» επάνω στα βράχια.
Οι πανάρχαιοι Θράκες καλλιτέχνες του Παγγαίου, σχεδίαζαν πάνω στην επιφάνεια των βράχων μυστηριακά σύμβολα και στιγμές της λατρευτικής καθημερινότητας.
Το Παγγαίο όρος υπήρξε σημαντικός τόπος εγκατάστασης και λατρείας, ακόμη και στις απώτερες περιόδους της ανθρώπινης προϊστορίας, (παλαιολιθική, νεολιθική εποχή, εποχή του μετάλλου). Πράγματι, αρκετά σπήλαια του όρους αυτού παρουσιάζουν σαφή ίχνη ανθρώπινης παρουσίας σ’ εκείνες τις περιόδους, είτε με τη μορφή μόνιμης εγκατάστασης, είτε μ’ αυτή της χρήσης τους για λατρευτικούς σκοπούς.
Διονυσιακά και άλλα μυστήρια με αρχαίους θεούς που ανασύρονται από από την ιστορία μαρτυρούν την μυστηριακή όψη του όρους.
Ο Γάλλος αρχαιολόγος και καθηγητής της αρχαιολογίας και της ιστορίας της τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Νανσύ, στη Γαλλία, Paul Perdrizet, στην εισαγωγή του έργου του “Cultes et mythes du Pangee” (Λατρείες και Μύθοι του Παγγαίου): “Αρκετές φορές, βλέποντας πάνω από τον Στρυμονικό κόλπο να διαγράφεται στα δύο άκρα του ορίζοντα, από τη μια η κωνική σιλουέττα του Αθωνα κι από την άλλη η κορυφή του Παγγαίου, αναρωτήθηκα, ποιό από τα δύο βουνά δικαιούται καλύτερα να πάρει στην παγκόσμια ιστορία το όνομα “Αγιον Ορος”.
Σήμερα πολλά μοναστήρια, με εξέχον αυτό της Ιεράς Μονής Εικοσιφοινίσσης, επιβεβαιώνουν την ιερότητα του όρους.
Το Χρυσοφόρο Παγγαίο γεμάτο ιστορία.
Δίκαια αναφέρεται στην ιστορία ως «Χρυσοφόρο» καθώς τα χρυσωρυχεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου αλλά και οι οικονομικές δραστηριότητες που αναπτύχθηκαν στην περιοχή χρηματοδότησαν την μεγάλη εκστρατεία.
Με την Σπηλαιολογική Ομάδα Σ.Χ.Ο.Καβάλας και την ομάδα των ιστορικών μας “βουτάμε” στις σπηλιές και τα αρχαία ορυχεία του Παγγαίου.
Με επίκεντρο την “Μάχη των Φιλίππων” κατά την διάρκεια των Ρωμαϊκών χρόνων άλλαξε η ιστορία και η τύχη της Ευρώπης.
Εμπλεκόμενη στην μάχη, η Κλεοπάτρα της Αιγύπτου που είχε σαγηνέψει τον Μάρκο Αντώνιο με στόχο την επικράτηση της Αιγύπτου στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία μέσω του ερωτικού δεσμού της.
Αλλά και το 49 μΧ η επίσκεψη Αποστόλου Παύλου στους Φιλίππους (βαπτίζεται η πρώτη Ευρωπαία Χριστιανή, η Λυδία) καθορίζει την θρησκευτική πορεία του δυτικού κόσμου.
Αρχαιολογικός Χώρος Φιλίππων με φόντο το Παγγαίο Όρος Αρχαιολογικός Χώρο Φιλίππων Βυζαντινή Βασιλική στον Αρχαιολογικό Χώρο Φιλίππων Λεπτομέρεια της Βυζαντινής Βασιλικής Αρχαίο Θέατρο Φιλλίπων 146 -120 πΧ Κατασκευή της Εγνατίας Οδού Εγνατία Οδός, σήμερα Ευρήματα από την Ρωμαϊκή Εποχή 1ος αι. Μνημείο του ρωμαίου αξιωματικού C.Vibius Quartus Βαπτιστήριο της Αγίας Λυδίας Βαπτιστήριο της Αγίας Λυδίας Βαπτιστήριο της Αγίας Λυδίας
Κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας το Παγγαίο όρος δεν σταμάτησε να έχει ζωή και να φιλοξενεί κατοίκους στα ορεινά χωριά που το περιτριγυρίζουν. Με κάθε χωριό να έχει την δική του ιστορία.
Σημαντικά Ιστορικά Γεγονότα που συνδέονται με το Παγγαίο Όρος
360 πΧ Ίδρυση Κρηνίδων από Θασίους αποίκους
359 -336 πΧ Βασιλεία Φιλίππου Β’ της Μακεδονίας
356 πΧ Επανίδρυση των Κρηνίδων από τον Φίλιππο Β’ με το όνομα Φίλιπποι
336 – 323 πΧ Βασιλεία Μεγάλου Αλεξάνδρου
323 πΧ Ελληνιστική Περίοδος
148 πΧ Ρωμαϊκή Εποχή
Η Μακεδονία γίνεται Ρωμαϊκή Επαρχία
146 -120 πΧ Κατασκευή της Εγνατίας Οδού
42 πΧ Μάχη των Φιλίππων
Ίδρυση της Ρωμαϊκής αποικίας των Φιλίππων (Colonia victrix Philippensium) από τον Αντώνιο
31μΧ Επανίδρυση της Ρωμαϊκής αποικίας από τον Οκταβιανό
49 μΧ Επίσκεψη Αποστόλου Παύλου στους Φιλίππους : βαπτίζεται η πρώτη Ευρωπαία Χριστιανή, η Λυδία
1ος αι. Μνημείο του ρωμαίου αξιωματικού C.Vibius Quartus
5ος/6ος αι. Ακμή της πόλης των Φιλίππων
7ος αι. Μεγάλος σεισμός
Αρχή της παρακμής των Φιλίππων
10ος αι. Κατασκευή πύργου στην κορυφή της τούμπας
1096 Διέλευση σταυροφόρων της Α Σταυροφορίας
1387 Η Μακεδονία καταλαμβάνεται από τους Τούρκους
1430 Ο Κυριακός της Αγκώνας επισκέπτεται την περιοχή
1453 Άλωση Κωνσταντινούπολης